DGA-pensioen in eigen beheer van 2013 naar 2014

 

DGA-pensioen in eigen beheer van 2013 naar 2014

 

Inleiding

Een directeur-grootaandeelhouder (DGA) - in pensioentermen is dat iemand die tenminste 10% belang + zeggenschap heeft in de B.V. waarbij hij/zij in loondienst is - mag het pensioen in 'eigen beheer' opbouwen. Er wordt dan op de balans een pensioenvoorziening gevormd, van waaruit vanaf de pensioendatum de pensioenuitkeringen worden betaald. Anders dan bij pensioenopbouw bij een verzekeraar blijven de premies binnen de B.V. beschikbaar. De jaarlijkse toevoeging aan de pensioenvoorziening ('pensioendotatie') is aftrekbaar van het resultaat. Een verstandige DGA zorgt ervoor dat er op de pensioendatum voldoende middelen in de pensioenpot zitten om de pensioenbetalingen te kunnen doen.

 

Wetswijziging 1 januari 2014

Voor het opbouwen van pensioen gelden nogal wat regels en voorwaarden, zowel bij het bepalen van de hoogte van de pensioenuitkeringen als bij het jaarlijks berekenen van de pensioenvoorziening op de balans. In navolging van de AOW-leeftijd wijzigt per 2014 ook de pensioendatum. Deze verschuift van 65 jaar naar 67 jaar. Tegelijk worden de maximale pensioenopbouwpercentages verlaagd.

 

Ook in 2015 zullen er wijzigingen plaatsvinden, maar het eerdere voorstel daartoe is door de Eerste Kamer afgeschoten en thans 'under construction'. De verwachting is dat vanaf 2015 elk geval het salaris waarover pensioen mag worden opgebouwd zal worden gemaximeerd.

 

Wijziging pensioenregeling DGA 'in eigen beheer'

Elke reeds lopende pensioenregeling - ongeacht of deze in eigen beheer wordt uitgevoerd of is ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij - moet in het kader van de komende wetswijzigingen voor 1 januari 2014 tegen het licht worden gehouden. In nagenoeg alle gevallen zal de huidige pensioenbrief / pensioenovereenkomst niet voldoen aan het gewijzigde pensioenkader en is aanpassing voor 1 januari 2014 raadzaam!

 

Een pensioenregeling die niet binnen de fiscale kaders valt is immers 'bovenmatig'. De Belastingdienst zal zich dan op het standpunt stellen dat belastingheffing moet plaatsvinden (tarief maximaal 52%) en revisierente (een soort boeterente, 20%) verschuldigd is over de waarde van het pensioen. In een recente uitspraak (Rechtbank Gelderland, 5 november 2013) denkt de rechter daar wat genuanceerder over.

 

Overigens hoeven o.a. pensioenregelingen waarvan de opbouw al is gestaakt of waarvan de pensioenuitkeringen al zijn gestart niet te worden aangepast.

 

Oplossing en keuzemogelijkheden

Er zijn verschillende oplossingen denkbaar en fiscaal toegelaten. Ik noem (zonder compleet te zijn):
 

  • de pensioenopbouw in eigen beheer per 1 januari 2014 staken. De tot en met 2013 opgebouwde pensioenrechten blijven bestaan. Vervolgens kan desgewenst 'pensioenopbouw' door middel van een lijfrentespaarrekening bij een bank worden gestart. Zie meer alternatieven voor pensioenopbouw (onder het kopje 'Alternatieven').
  • de pensioenopbouw vanaf 1 januari 2014 voortzetten op basis van een nieuwe pensioenovereenkomst met pensionering op 67-jarige leeftijd en het maximale pensioenopbouwpercentage dat vanaf 2014 geldt. De tot en met 2013 opgebouwde pensioenrechten met een pensioendatum op 65-jarige leeftijd worden 'actuarieel' omgerekend naar pensioenrechten met een pensioeningangsdatum op 67-jarige leeftijd.
  • de pensioenopbouw vanaf 1 januari 2014 voortzetten op basis van een nieuwe pensioenovereenkomst met pensionering op 67-jarige leeftijd. De tot en met 2013 opgebouwde pensioenrechten met pensionering op 65-jarige leeftijd blijven in stand.
  • de pensioenopbouw vanaf 1 januari 2014 voortzetten op basis van een nieuwe pensioenovereenkomst op basis van middelloon met pensionering op 65-jarige leeftijd. Het jaarlijkse pensioenopbouwpercentage zal licht lager zijn dan het wettelijke maximum (dat uitgaat van een pensioenleeftijd op 67-jarige leeftijd). De tot en met 2013 opgebouwde pensioenrechten met pensionering op 65-jarige leeftijd blijven in stand.

 

Welke keuze u ook maakt: zorg voor tijdige schriftelijke vastlegging daarvan! Desgewenst kunnen wij u daarbij helpen.

 

Welke keuze maken?

Welke keuze is de beste? Dat valt helaas niet in het algemeen te zeggen....! Dat hangt van de persoonlijke omstandigheden en - vooral - de wensen van de DGA af. Enkele omstandigheden die een rol spelen:
 

  • de omvang van de reeds opgebouwde pensioenrechten (zowel in eigen beheer als overig), lijfrentevoorzieningen en stamrechten (uit 'gouden handdruk').
  • de vraag of u bij dividenduitkering 'last' heeft van het pensioen in eigen beheer, zie Dividend + pensioen DGA in eigen beheer = OPGELET!
  • op welke leeftijd u met pensioen wilt gaan (al bestaat daarin - ongeacht de keuze voor uw pensioenregeling in 2014 - vaak nog flexibiliteit).
  • of u het simpel / overzichtelijk wilt houden of kiest voor een pensioen dat deels op 65 jaar en deels op 67 jaar in zal gaan?
  • gaat het u vooral om de jaarlijkse aftrekpost (en dus fiscale optimalisatie) of wilt u een reëel pensioen?
  • of - en in hoeverre - u via de B.V. iets wilt regelen voor weduwe en wezen?
  • de leeftijd van de DGA.

 

Dat klinkt ingewikkeld, maar in de meeste gevallen zal de juiste oplossing zich - na enkele gerichte vragen - vrij snel aandienen!

 

Bezem door pensioenregeling!?

Als de pensioenovereenkomst uit de archieven wordt gehaald dan is dat meteen een mooie gelegenheid om te bekijken of een 'grote schoonmaak' van de pensioenregeling nodig is. Vooral bij DGA's die pensioen opbouwen op basis van een door de Belastingdienst ter beschikking gestelde model-pensioenovereenkomst is het te overwegen daar eens goed de bezem door te halen. Hoe nodig en realistisch is de toezegging van een 'nabestaandenoverbruggingspensioen', een arbeidsongeschiktheidspensioen en de toezegging dat de B.V. de pensioenpremie doorbetaalt als u arbeidsongeschikt raakt? Wat te denken van de belofte van de B.V. om bij uw overlijden in de periode voor de pensioendatum aan uw partner levenslang een pensioenuitkering te betalen ter groote van 70% van het pensioen dat u zou opbouwen...? Aanpassing van het pensioen aan inflatie / stijging CAO-lonen....?

 

Let op: niet alle genoemde pensioencomponenten kunnen zomaar - zonder fiscale schade - worden geschrapt!

 

Update 6 december 2013: 'pensioenbrief' Weekers

Op 6 december verscheen - eindelijk - de reeds in december 2012 aangekondigde 'verkenning' van staatssecretaris Weekers over pensioen in eigen beheer. Dit document, de 'pensioenbrief', schetst een aantal knelpunten en drie mogelijke oplossingsrichtingen. Weekers lijkt het meeste te voelen voor de variant 'DGA-FOR' (naar het voorbeeld van de oudedagsreserve voor IB-ondernemers). Naar mijn mening zal het prijskaartje, dus het beslag op de rijksbegroting, bij het maken van de keuze een voorname rol spelen. Hoewel er nog meer oplossingen te overwegen zijn, de informatie over de beschikbare premieregeling slechts verwarring oproept en de brief slechts aankondigt dat de problematiek in de Eerste en Tweede Kamer wordt besproken, kunnen we in elk geval verheugd zijn dat er aandacht is voor de problematiek. Nog weinig concreets derhalve, maar toch goed om met de op stapel staande wijzigingen bij de voor 1 januari 2014 te maken keuzes zoveel mogelijk rekening te houden of ruimte te scheppen voor een pas op de plaats!

 

Update 9 juni 2014

Bij brief van 2 juni 2014 heeft staatssecretaris Wiebes een vervolg gegeven aan de brief van 6 december van zijn voorganger Weekers. Echt veel nieuws bevatte deze 17 pagina's tellende brief helaas niet. Nog altijd lijkt de voorkeur van de staatssecretaris uit te gaan naar een oudedagsreserve-achtige oplossing (fiscale pensioenreserve). Wel is er een in de brief een nieuwe pensioenvariant als mogelijke oplossing toegevoegd op basis van het beschikbarepremie-stelsel, namelijk de beschikbarepremieregeling met (vaste) oprenting. Deze variant, maar dan met oprenting op basis van bijvoorbeeld het U-rendement, biedt naar mijn mening de oplossing voor veel problemen en is daarom het overwegen waard! Wordt vervolgd!

 

Conclusie

Bent u een DGA en bouwt u pensioen op (al dan niet in eigen beheer)? Dan is het nodig dat u nog dit jaar uw pensioenbrief laat doorlichten en deze zo nodig - hetgeen vrijwel altijd het geval zal zijn - laat aanpassen dan wel de pensioenopbouw staakt. In het voorgaande heeft u een aantal aandachtspunten en mogelijke oplossingen kunnen lezen. De uitdaging is om de juiste oplossingsrichting te kiezen en tijdig en correct en zonder overbodige ballast schriftelijk vast te leggen!

 

Update oktober 2014: voor 1 januari 2015 wederom de pensioenovereenkomst aanpassen

Inmiddels zijn de wijzigingen van de regels voor pensioenopbouw die per 1 januari 2015 van kracht worden bekend. De pensioenopbouwpercentages worden - wederom - verlaagd, daarnaast wordt het pensioengevend loon gemaximeerd op € 100.000 en wordt de AOW-franchise afhankelijk van het soort pensioenregeling eindloon/middelloon. Kortom, er is wederom actie nodig, en wel voor 1 januari 2015!! Daarbij geldt hetgeen in bovenstaand artikel is vermeld over de te maken keuzes nog altijd! In veel gevallen kan de aanpassing op praktische wijze worden vormgegeven door middel van een 'addendum' bij de pensioenovereenkomst van eind 2013 en is niet wederom een nieuwe pensioenovereenkomst nodig! Daarbij kan zoveel mogelijk worden voortgeborduurd op de keuzes die gemaakt zijn voor de aanpassingen per 1 januari 2015.

 

Update oktober 2016: 

Per 1 januauri 2017 vervalt de mogelijkheid om in eigen beheer pensioen op te bouwen. Voor bestaande pensioenen in eigen beheer is er een overgangsregeling. Zie: pensioen in eigen beheer afgeschaft: wat nu?

 

Hulp nodig? Neem dan contact op met Erik van Kan, telefonisch (015-2136746) of via ons contactformulier.

 

Ook interessant voor u als DGA?

De zin en onzin van pensioenopbouw in eigen beheer